New York, een juweel onder de steden

Als we het over juwelen en steden hebben, mag New York een waar sieraad genoemd wordt. Dagblad de Tijd doet lyrisch over de stad die ware goudmijn is voor liefhebbers van goud, zilver, armbanden, colliers, ringen, halskettingen en diademen.

New York heeft vele iconen. Er zijn de gele taxi’s, de ‘I love NY’ t-shirts, de Empire State Building, Lady Liberty. Onder de grond is er de lawaaierige metro, inclusief de rattenpopulatie. Je hebt Central Park, Times Square en Brooklyn Bridge. Maar het meest iconisch van allemaal is misschien wel het netwerk dat al die dingen verbindt: het even eenvoudige als efficiënte stratenpatroon dat heel Manhattan opdeelt in stadsblokken. Dat patroon is precies 200 jaar oud.
Juweel
In 1811 nam de stad het Commissioner’s Plan aan van Gouverneur Morris, John Rutherford en Simeon De Witt om het eiland Manhattan te voorzien van 12 brede ‘avenues’ die van zuid naar noord lopen, met haaks daarop smallere ‘streets’ van oost naar west. Straatnamen hoefden niet, een nummer volstond. Het plan moest dienen als pad voor de uitbreiding van de nog jonge metropool in noordelijke richting, boven Houston Street. Want de immigranten bleven toestromen. De bedoeling was: regelmaat, orde, gemak en voordeel. Gebouwen met rechthoekige muren zijn het goedkoopst en door de regelmaat kan de wind goed doorheen de stad waaien en ziektes uit de straten houden.
De drie vochten tegen de natuurlijke elementen, want Manhattan was nog redelijk ruw, bebost en heuvelachtig ten noorden van de al beschaafde zuidpunt. Maar ook tegen de publieke opinie, want meerdere vroegere Manhattanites moesten niet weten van de opgelegde uitbreiding. Dat heeft een tijd geduurd trouwens. Tegenstanders zagen in het rudimentaire, genummerde netwerk een uiting van pure macht en hebzucht. ‘A grind of money-making.’
Sieraad
Er zijn wel degelijk nadelen. De wind kan heel hard toeslaan om de hoek van een blok en het net zou een ideale biotoop zijn voor ratten. In een natuurlijk gegroeide stad is dat minder zo omdat ze dan gedesoriënteerd raken. Dat kan wel zijn, maar het grootste voordeel is dat wij mensen zo simpel onze weg kunnen vinden in Manhattan. En het levert vooral prachtige uitzichten op. Ik kan het niet laten om bijna elke keer bij het oversteken van een drukke avenue links en rechts te turen in de verte, in de canyon van gebouwen tot aan de horizon.
Hoe dan ook heeft het herkenbare stadsdesign Manhattan mee gemaakt tot wat het vandaag is. Monotoon of efficiënt, Manhattan zonder stadsblokken zou Manhattan niet zijn. Je whereabouts kenbaar maken kan simpelweg door het dichtstbijzijnde kruispunt van Street X en Avenue Y te noemen. Wie een Europees aandoende wirwar wil, met bochten zowaar, moet in het zuidelijke puntje van Manhattan zijn, rond Wall Street.
Goud
En dat het al twee eeuwen bestaat met enkel een paar aanpassingen en toevoegingen (enkele avenues extra bijvoorbeeld) spreekt ook voor zich. Maar heel uitzonderlijk wordt het patroon onderbroken: Central Park dat zijn rechtmatig deel opeiste in 1857, Broadway dat zich een weg uptown slingert en onderweg pleinen als Union Square en Times Square vormt, en hier en daar een fantasietje zoals rond Grand Central of Columbia University.
Twee dagen per jaar komt het stadsnet het best tot zijn recht. Naar analogie met Stonehenge komt de zon dan op precies in het verlengde van de streets, netjes tussen de stadblokken, zodat er geen beschaduwde kant is. Heel uitzonderlijk. Manhattanhenge noemen ze dat, en het valt dit jaar op 30 mei en dinsdag 12 juli.
Gelukkige tweehonderdste verjaardag dus aan het beroemdste stratenplan van de wereld. De Metropolis blog van de Wall Street Journal heeft voor de gelegenheid de mooiste kaarten opgelijst. En The New York Times pakt nog eens uit met een redelijk straffe infografiek.

Tijd is geld: de uurwerken van Patek Philippe

Star Caliber

Al ooit gehoord van de Star Caliber? Dit is een van de legendarische van de Geneefse uurwerkbouwers Patek Philippe. Dit huis van vertrouwen levert al meer dan honderdvijftig jaar aan keizers, sultans, tsaren, koningen, maharadja’s, presidenten, rijke zakenlui en de jetset de meest indrukwekkende uurwerken en klokjes, belegd met het prachtigste zilver, goud, diamanten en edelstenen.

Star Caliber 2000

De Star Caliber 2000 is een kostbaar tikkend kleinood, bestaande uit een rijke van vier zakuurwerken die elk jaar verder wordt aangevuld. Om er eentje op de kop te tikken moest je snel zijn en vooral over veel geld beschikken, want het prijskaartje voor een reeks van vier bedraagt (hou je vast) negen miljoen euro…

Duurste uurwerk ter wereld

Een bom geld dus, maar dat maakt van de Star Caliber nog niet het duurste uurwerk ter wereld. Die eer viel te beurt aan een rijke Arabier, die voor één uurwerk niet minder dan tien miljoen euro neertelde.

De Arabische zakenman had wel één voorwaarde: dat hij anoniem zou blijven en behalve de maker niemand anders zijn uurwerk ooit zou te zien krijgen. Een voorwaarde waaraan door het huis met de glimlach voldaan werd…

Perfecte zetting van diamanten en edelstenen

Geen enkel merk ter wereld heeft een zo perfecte zetting van diamanten en edelstenen als Patek Philippe. Onder de microscoop kan je de klasse van het vakwerk pas goed appreciëren. De diamanten en edelstenen zijn zo perfect gezet dat de punten van hun facetlijnen elkaar in een spectaculaire, korte tinteling raken.

Op die manier gaan de diamanten als het ware hun unieke schoonheid naadloos op elkaar aansluiten en hun schittering kwadrateren. Aldus krijgen de uurwerken van Patek Philippe net dat ietsje meer dat andere juwelen met soms even kwalitatieve diamanten ontberen.

Voor de kenner

Patek Philippe is bij het gewone publiek misschien wat minder bekend, maar dat deert het huis niet. Een paar jaar terug werd nog een nieuwe fabriek neergezet met een kostprijs van ruim honderd miljoen euro.

Patek Philippe richt zich uitgesproken tot de kenner met voldoende centen en ook geduld, want elk uurwerk van het huis is puur vakwerk. Dit is al zo sinds 1839, toen de Franse uitvinder en enthousiast uurwerkenmaker Adrien Philippe en de in ballingschap levende Poolse graaf Antoine de Patek in Genève hun fabriek begonnen met die ene dure eed: de meest kostbare horloges ter wereld maken.

Intussen ruim 150 jaar later houden hun nazaten nog altijd woord. Ook deden ze een aantal belangwekkende uitvindingen die iedere uurwerkmaker nu gebruikt zoals het opwindknopje en de onafhankelijke secondewijzer.

Een eindeloze reeks notabelen en gefortuneerden hebben intussen hun weg naar de prachtige creaties van het huis gevonden. Bezet met goud, juwelen, diamanten, sieraden en fijn zilver zijn ze allemaal stuk voor stuk schoonheden die de verzamelaar en liefhebber alleen maar kunnen doen watertanden.

Tiara: meest dramatische juweel

de fringe tiara, gemaakt in 1830 en oorspronkelijk eigendom van King George III

In de loop der tijden is de tiara uitgegroeid tot het meest dramatische en beladen van alle juwelen. Het is zowel opzichtig als opmerkelijk, en voor veel vrouwen is hun huwelijksdag de enige gelegenheid dat ze met een tiara kunnen – en durven – uitpakken.

Aandachttrekker

Hoe je het ook draait of keert: een tiara is zodanig opvallend dat de draagster de aandacht trekt van iedereen. Het is allerminst een juweel om dagelijks te dragen en mee naar de bakker te gaan. Wie een tiara heeft, weet dat dit juweel slechts heel uitzonderlijk uit de kluis zal komen. Kosten noch moeite worden gespaard om van een tiara een uniek stuk te maken, opmerkelijk in zijn design en afgewerkt met de mooiste juwelen, sieraden en diamanten.

Fringe Tiara

Een van de meest bekende, zeg maar legendarische, tiara’s is de Fringe Tiara, de met diamanten bezette tiara die Queen Elizabeth droeg ter gelegenheid van haar huwelijk in 1947. De tiara van een van haar bruidsmeisjes moet er trouwens nauwelijks voor onderdoen. Elizabeth wilde dat zo om te vermijden dat alle aandacht naar haar zou gaan.

Napoleon

Een ander opmerkelijk juweel is de met parels en diamanten versierde tiara uit de collectie van de Franse kroonjuwelen (waaronder de bekende Tiara) die keizer Napoleon III voor zijn oogverblindende echtgenote Eugenie liet maken.

Deze tiara was zodanig mooi dat Eugenie het stuk maar één keer heeft durven dragen en dan veilig in de kluis liet opbergen.

Londonderry Tiara

Wellicht een van de meest indrukwekkende evenementen uit de geschiedenis was het legendarisch gemaskerd bal dat de hertog en hertogin van Devonshire in 1897 gaven ter gelegenheid van het diamanten huwelijksjubileum van koningin Victoria.

Dit prestigieuze gekostumeerd bal was de perfecte gelegenheid voor Theresa, de markiezin van Londonderry, om de befaamde Londonderry Tiara te dragen. Dit absolute pronkstuk was helemaal afgezet met diamanten op een zilveren boord en een gouden bedding.

Volgens de overlevering triomfeerde de markiezin overduidelijk toen zij de verbaasde, ja zelfs jaloerse blikken zag van de leden van Koninklijke familie omwille van zoveel schaamteloos tentoongestelde pracht en praal.

Wilde rozen

Bijna even bekend bij de kenners is de tiara die de excentrieke lady Caroline Lamb droeg op haar huwelijksdag met William Melbourne, later lord Melbourne en eerste minister onder de nog jonge Queen Victoria.

Deze diamanten tiara, een huwelijksgeschenk van haar schoonmoeder, had de opmerkelijke vorm van wilde rozen en anjers. De loszittende blaadjes begonnen bij de minste beweging van het hoofd te trillen.

Deze bloemen, het ultieme symbool van de oprechte liefde van een vrouw voor haar man, werden gekozen door lady Caroline zelf, maar het mocht niet baten. Ze zou haar leven later verwoesten door een desastreuze, hopeloze liefdesgeschiedenis lord Byron…

De ring als teken van liefde

De ring blijft het belangrijkste juweel dat de liefde bevestigt die beide echtgenoten verenig.
Dit kan gaan van de verlovingsring die een trouwbelofte inhoudt tot de trouwring die men draagt tot het einde van zijn dagen en doorgeeft aan zijn kinderen.
Weduwen en Weduwnaars dragen ook meestal de huwelijksring van hun overleden partner om hem of haar te herdenken en dicht bij zich te weten. De ring van de bruid kan bezet zijn met halfedelstenen of  uit edelmetaal vervaardigd zijn. De ring en zijn mannelijke tegenhanger, de zegelring is heel feestelijk wanneer aangevuld met een halssnoer, armband, oorringen, een broche en andere juwelen of sieraden .