Het geheim van de juwelen van de farao’s

Het geheim van de juwelen van de farao's eindelijk ontluisterd?

Naar de juwelen van de Egyptenaren werd al heel wat interessant opzoekwerk verricht. Vooreerst is er het boek ‘De juwelen van de farao’s’ van Cyril Aldred, dat onder meer schetst hoe juwelen voor farao’s een manier waren om zich van het gewone volk te onderscheiden en hun goddelijke status te bevestigen. In de licentiaatsthesis ‘De juwelen van Qau el Kebir in de koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis te Brussel’ van Christine Verheyden aan de KUL met als promotor professor Harco Willems uit 2004 wordt gepeild naar het belang van deze juwelen.

Van 1923 tot 1925 onderzocht G. Brunton in opdracht van de ‘Egypt Exploration Fund’ de grafvelden van Qau in Opper Egypte. De site Qau El Kebir vormt een onderdeel van de grafvelden van Qau. De opgraving werd betaald door J. Capart, op dat ogenblik conservator van de Egyptische afdeling in de KMKG te Brussel en een deel van de vondst uit 1923 werd overgebracht naar de KMKG.

De datering van deze juwelen was geen simpele opdracht. Christine Verheyden maakte gebruik van het dateringsysteem van Seidlmayer, die een systeem ontwikkelde om de graven toch van een datum te voorzien. De grafvelden van Qau vormen hiervoor de ruggengraat. Voor 6 graven kon er bij Seidlmayer geen datering gevonden worden. Deze graven heeft Christine Verheyden proberen te dateren aan de hand van een vergelijkend onderzoek met andere sites, waar in de graven qua stijl dezelfde juwelen en meer specifiek stilistisch dezelfde amuletten gevonden werden. Enkel het graf 1029, dat twee amuletten van een been bevat zou aan de hand van het vergelijkend onderzoek gedateerd kunnen worden, meerbepaald in fase IIC (9^de dynastie = ca. 2163-2114).

Faience

Dankzij onderzoeker Ivo Quintens kon men het materiaal waaruit de juwelen van Qau el Kebir in de KMKG vervaardigd zijn identificeren. Het meest voorkomende materiaal bij deze juwelen, zowel kralen als amuletten, was faience. Verder waren de kralen en amuletten uit carneool, amazoniet en been (geen ivoor) gemaakt. Quintens ontdekte bovendien dat de beide witte kralen, in collier E6075 uit het graf 1311, van natroliet zijn.

Slijtage

De onderzoekers kwamen ook tot de vaststelling dat de juwelen uit Qau el Kebir allemaal in mindere of meerdere mate onderhevig zijn aan slijtage.

Enerzijds wijzen de slijtagesporen erop dat de juwelen in het dagelijkse leven gedragen werden, wat heeft een weerslag heeft op de betekenis van de juwelen en in het bijzonder de amuletten aan de juwelen.

Maar anderzijds moet dit onderzoek nog uitgebreid worden over een groter aantal juwelen. Het zou ook erg nuttig zijn om een vergelijkende studie uit te voeren op de amuletten uit het Nieuwe Rijk, want er wordt steeds beweerd dat deze speciaal voor de begrafenis gemaakt werden.

Dagelijks leven

Ook heeft Christine Verheyden geprobeerd om aan de hand van de vorige onderzoeken een significante betekenis voor deze juwelen te vinden. Omdat de juwelen al in het dagelijks leven gedragen werden moet haar inziens in het bijzonder voor de amuletten die aan sommige juwelen hangen naar een betekenis gezocht worden die aansluit bij het dagelijks leven en niet bij het leven in het hiernamaals. De informatie over mogelijke betekenissen van amuletten in het dagelijks leven is erg schaars. Het is evenmin eenvoudig een betekenis te vinden voor de colliers die geen amuletten bevatten, omdat in die gevallen enkel een betekenis voor het materiaal waaruit ze vervaardigd zijn gegeven kan worden.

Conclusie: ook in het dagelijks leven gebruikten de oude Egyptenaren dus juwelen en amuletten. De inkoop en verkoop van deze juwelen en amuletten was dan ook een belangrijke handel.